Portfolio na studia artystyczne nie powinno być przypadkowym zbiorem najlepszych rysunków wykonanych w ciągu kilku lat. Uczelnia może oczekiwać prac pokazujących określone umiejętności: obserwację, kompozycję, wyobraźnię przestrzenną, pracę z kolorem, umiejętność przedstawiania postaci albo własny sposób myślenia projektowego. Dlatego przygotowanie teczki warto rozpocząć od sprawdzenia wymagań konkretnego kierunku, a dopiero później wybierać i wykonywać prace.
Inaczej będzie wyglądało portfolio kandydata na grafikę, inaczej na malarstwo, architekturę wnętrz czy wzornictwo. Osoby przygotowujące się w szkole rysunku KIAS mogą rozwijać warsztat pod kątem kilku różnych kierunków, co ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy decyzja o wyborze studiów nie została jeszcze ostatecznie podjęta.
Najpierw kierunek, później dobór prac
Jednym z częstszych błędów jest tworzenie jednej uniwersalnej teczki i wysyłanie jej na kilka różnych kierunków. Nawet jeśli część prac może się powtarzać, inne kompetencje będą interesowały komisję rekrutacyjną na malarstwie, a inne na wzornictwie przemysłowym.
| Kierunek | Co szczególnie warto pokazać? | Przykładowe rodzaje prac |
|---|---|---|
| Grafika | kompozycję, obserwację, myślenie obrazem | rysunek, ilustracja, plakat, kompozycje tematyczne |
| Malarstwo | kolor, formę, światło, własną interpretację | martwa natura, postać, pejzaż, prace malarskie |
| Architektura wnętrz | wyobraźnię przestrzenną i kompozycję | rysunki wnętrz, perspektywy, szkice koncepcyjne, makiety |
| Wzornictwo przemysłowe | projektowanie formy i funkcji | szkice przedmiotów, serie koncepcji, modelowanie brył |
| Kierunki artystyczne | warsztat i indywidualny sposób obserwowania | postać, martwa natura, szkicownik, eksperymenty techniczne |
Dobre portfolio pokazuje proces, a nie tylko efekt
Gotowa, starannie wykończona praca może wyglądać atrakcyjnie, ale nie zawsze pokazuje sposób myślenia autora. W kierunkach projektowych szczególnie wartościowe mogą być szkice prezentujące kolejne etapy dochodzenia do rozwiązania.
Przykładowy proces projektowy może obejmować:
- kilka szybkich szkiców pierwszych pomysłów,
- analizę proporcji i funkcji obiektu,
- różne warianty tej samej koncepcji,
- wybór jednego rozwiązania do dalszego rozwinięcia,
- rysunek bardziej szczegółowy,
- wizualizację lub model przestrzenny.
W przypadku wzornictwa taki zestaw mówi o kandydacie więcej niż pojedynczy efektowny szkic produktu. Pokazuje, czy potrafi analizować problem i rozwijać pomysł.
Ile prac powinno znaleźć się w portfolio?
Nie istnieje jedna liczba odpowiednia dla każdej uczelni. Wymagania rekrutacyjne mogą określać zarówno minimalną lub maksymalną liczbę prac, jak i ich technikę, format czy sposób przesłania. Zawsze trzeba więc sprawdzić aktualne zasady danej rekrutacji.
Jeżeli uczelnia pozostawia większą swobodę, ważniejsza od samej liczby jest jakość i różnorodność. Lepiej pokazać mniejszy, spójny zestaw niż kilkadziesiąt bardzo podobnych rysunków.
Przy selekcji można przyjąć prostą zasadę: każda kolejna praca powinna wnosić do teczki nową informację o umiejętnościach autora.
Jakie prace warto różnicować?
| Obszar | Co można pokazać? |
|---|---|
| Obserwacja | martwa natura, przedmioty, fragment wnętrza |
| Postać | studium całej sylwetki, dłonie, portret, szybkie szkice |
| Przestrzeń | wnętrze, architektura, układ brył |
| Kolor | malarstwo, akwarela, studia barwne |
| Wyobraźnia | kompozycje autorskie, projekty i ilustracje |
| Proces | szkice koncepcyjne i kolejne warianty projektu |
Szkicownik może być ważniejszy niż jedna perfekcyjna praca
Szkicownik pokazuje regularność. Można w nim zobaczyć, czy autor rysuje tylko podczas zajęć, czy rzeczywiście obserwuje otoczenie i próbuje rozwiązywać różne problemy wizualne.
Warto umieszczać w nim między innymi:
- szybkie szkice ludzi w ruchu,
- fragmenty budynków i wnętrz,
- przedmioty codziennego użytku,
- ćwiczenia dłoni i twarzy,
- pomysły na kompozycje,
- analizy interesujących form,
- notatki dotyczące kolorów i materiałów.
Nie każda strona szkicownika musi być skończonym dziełem. Jego wartość polega właśnie na dokumentowaniu procesu ćwiczenia.
Portfolio na grafikę – ważna jest komunikacja wizualna
Kandydat na grafikę powinien pokazać nie tylko sprawność rysunkową. Istotna może być również umiejętność uproszczenia formy, komponowania obrazu oraz przekazania określonej treści wizualnej.
Przykładowym ćwiczeniem może być stworzenie trzech ilustracji dotyczących tego samego tematu, ale wykorzystujących różne rozwiązania kompozycyjne. Innym zadaniem może być zaprojektowanie plakatu z ograniczoną liczbą kolorów albo przygotowanie serii znaków przedstawiających określone pojęcia.
Takie prace pokazują sposób rozwiązywania problemów, a nie wyłącznie zdolność realistycznego odwzorowania obiektu.
Portfolio na malarstwo – technika nie powinna przesłaniać obserwacji
W przypadku malarstwa istotne są między innymi kolor, proporcje, światło oraz sposób interpretowania obserwowanego tematu. Przydatne mogą być studia martwej natury, człowieka i przestrzeni.
Dobrym ćwiczeniem jest wykonanie tego samego motywu w różnych warunkach oświetleniowych. Pozwala to zauważyć, jak zmieniają się temperatura barw, kontrast i relacje pomiędzy poszczególnymi elementami obrazu.
Architektura wnętrz – rysunek powinien pokazać przestrzeń
W przygotowaniu na architekturę wnętrz ważne jest połączenie umiejętności artystycznych z myśleniem przestrzennym. Kandydat powinien rozumieć perspektywę, skalę człowieka oraz wzajemne relacje między elementami wyposażenia.
Ćwiczeniem może być zaprojektowanie niewielkiego pomieszczenia i przedstawienie go na kilka sposobów:
- rzut koncepcyjny,
- szkic perspektywiczny,
- widok z innego punktu obserwacji,
- fragment pokazujący detal,
- wersja z zaznaczonym materiałem i światłem.
Jedna koncepcja daje wtedy możliwość pokazania kilku różnych umiejętności.
Wzornictwo przemysłowe – przedmiot powinien mieć funkcję
Ładny szkic krzesła czy lampy nie jest jeszcze projektem. Wzornictwo wymaga połączenia formy z funkcją, sposobem użytkowania, materiałem i konstrukcją.
Przykładowe zadanie może polegać na zaprojektowaniu niewielkiego przedmiotu codziennego użytku. Zamiast od razu wykonywać jedną dopracowaną wizualizację warto przygotować serię kilkunastu szybkich wariantów i stopniowo wybierać najlepsze rozwiązania.
Takie podejście pomaga rozwijać myślenie projektowe, które jest istotne również podczas późniejszych studiów.
Czego nie warto umieszczać w teczce?
Portfolio nie powinno być archiwum wszystkich wykonanych prac. Niektóre materiały lepiej odrzucić nawet wtedy, gdy ich przygotowanie zajęło dużo czasu.
- kilku niemal identycznych prac wykonanych tą samą techniką,
- kopii cudzych ilustracji bez własnej interpretacji,
- prac znacznie słabszych od pozostałej części teczki,
- rysunków, które nie mają związku z charakterem wybranego kierunku,
- projektów pozbawionych szkiców, gdy istotne jest pokazanie procesu,
- prac dodanych wyłącznie po to, aby zwiększyć objętość portfolio.
Najpierw dużo prac, później selekcja
Przygotowanie portfolio nie powinno zaczynać się od decyzji: „potrzebuję dziesięciu prac”. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest wykonanie większej liczby zróżnicowanych ćwiczeń, a dopiero później przeprowadzenie selekcji.
Można przygotować na przykład kilka studiów postaci, kilka kompozycji przestrzennych, serię szkiców projektowych oraz prace kolorystyczne. Dopiero porównanie całego zestawu pozwala wybrać realizacje najlepiej pokazujące poziom i sposób pracy.
Portfolio powinno rozwijać się razem z kandydatem
Teczka przygotowana na początku kursu i portfolio kilka miesięcy później nie muszą wyglądać tak samo. Wraz ze wzrostem umiejętności słabsze prace warto zastępować nowymi. Dzięki temu końcowy zestaw pokazuje aktualny poziom, a nie historię całego procesu nauki.
KIAS prowadzi przygotowanie między innymi na grafikę, malarstwo, architekturę wnętrz oraz wzornictwo przemysłowe. Każdy z tych kierunków wymaga trochę innego zestawu kompetencji, dlatego warto budować portfolio pod konkretny cel, zamiast tworzyć jedną przypadkową teczkę do wszystkich rekrutacji.